سابقه نهاد در دانشگاه‌ها به زمان حضرت امام خمینی (ره) بر می‌گردد. پس از انقلاب فرهنگی و بازگشایی دانشگاه‌ها به منظور جلوگیری از توطئه‌هایی که در صدد جدا کردن دو قشر روحانی و دانشگاهی از یکدیگر بودند، امام راحل (ره) اندیشه وحدت حوزه و دانشگاه را پایه‌گذاری کردند. براساس این اندیشه حضور روحانیان آگاه و خوش فکر، در دانشگاه‌ها ضروری به نظر می‌رسید و پس از آن بود که نمایندگان امام در دانشگاه‌های مهم کشور، فعالیت خود را آغاز کردند.

پس از ارتحال جانگداز حضرت امام (ره) با توجه به توسعه دانشگاه‌ها به دستور رهبر فرزانه انقلاب حضرت آیت الله خامنه ای (دامت برکاته)، نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها تأسیس گردید و اولین اساسنامه آن در سال ۱۳۶۹ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید. پس از آن اساسنامه دیگری بنابر مقتضیات و نیازهای جدید، تدوین و در سال ۱۳۷۲ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسید که اینک مبنای کار نهاد نمایندگی می‌باشد.

 

 

نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها حسب عنایت و دستور حضرت آیت‌الله خامنه‌ای (مدّ ظله العالی) با هدفی متعالی و در راستای ایجاد دانشگاه مؤمن و متعبّد به هدایت الهی و در راستای تبیین ارزش‌های اسلامی و تعمیق آگاهی‌های دینی و اعتقادی دانشجویان و دانشگاهیان و بر اساس مصوبه نهایی اسفند ماه سال ۱۳۷۲ شورای عالی انقلاب فرهنگی مبنی بر ایجاد سازمانی جدید برای تحقق منویات معظم‌ٌ له، بر اساس اهداف و وظایف معین تشکیل گردید که در کلیه دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی به انجام وظایف مصرح در اساسنامه می‌پردازد.

نهاد نمایندگی در دانشگاه‌ها در جهت نیل به این اهداف و وظایف الهی دو اصل مهم و اساسی را فرا روی خود قرار داده است:

  1. تأکید و تلاش جدی بر حرکت‌های زیربنایی و عمیق فرهنگی در راستای رشد و توسعه اندیشه‌ها و آگاهی‌های دینی و اسلامی دانشجویان و دانشگاهیان.
  2. ایجاد و تقویت روحیه تحرک و مشارکت فعال دانشجویان و دانشگاهیان در عرصه فعالیت‌های سیاسی، اجتماعی و فرهنگی در سطح جامعه و دانشگاه‌ها.
  3. بر همین اساس نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه‌ها با اهتمام و جدّیت تمام نسبت به برنامه‌ریزی و ایجاد هماهنگی و ارتباط با نهادها و تشکل‌های دانشجویی اقدام نموده و در جهت ایجاد ارتباط با اساتید و نیروهای فرهنگی و مذهبی گام‌های مؤثری برداشته است.

 

 

بر اساس آئین نامه اجرایی نهاد، مسئولیت کلیه امور مربوط به فعالیت‌هایی که محتوای فرهنگی - دینی دارند، اعم از برنامه ریزی و اجرا، به عهده نهاد بوده و این فعالیت‌ها با هماهنگی مدیریت دانشگاه اجرا می‌شود و عبارتند از:

    اقامه نماز جماعت و امور مساجد در نمازخانه‌ها و هيئت ها    

    دعوت از روحانيون و مبلغين آگاه (ماه مبارك رمضان، ماه محرم، ايام فاطميه و ...)

    امور مربوط به تبيين احكام شرعی و برگزاری مراسم و سخنرانی‌های مذهبی و    

    برگزاری گردهمايی‌ها (نشست، سخنرانی، پرسش و پاسخ، ميزگرد، مناظره و هم انديشی و ...)

    برگزاری مسابقات فرهنگی و مذهبی و برنامه‌های ادبی و هنری ويژه موضوعات مذهبی

    برگزاری كلاسهای آموزشی متون دينی و معارف اسلامی (نهج البلاغه، صحيفه سجاديه و ...)

    تدوين و انتشار نشريات و جزوات دينی

    ايجاد و تقويت كتابخانه و بانک اطلاعاتی مذهبی( رسانه های دیجیتال)

    برگزاری اردوهای آموزشی، تربيتی و زيارتی

    انجام مشاوره‌های دينی، اخلاقی، خانوادگی و ... (به صورت حضوری و مكاتبه‌ای)

    برگزاری برنامه‌های قرآنی ( حفظ، قرائت، مفاهيم، تفسير، شبی با قرآن و ...)

    تبيين فرهنگ امر به معروف و نهی از منكر

    تبيين مسائل سياسى، اجتماعى و فرهنگى

    انجام مسؤوليتهاى روحانيت در محيط دانشگاه

    اجراى برنامه‏ هاى آموزشى، پژوهشى و تربيتى در زمينه علوم و معارف اسلامى

    حضور فعال در ميان دانشجويان و دانشگاهيان

    هدايت تشكلها و نهادها وحركتهاى اسلامى دانشجويى و دانشگاهى و تقويت فعاليتهاى اسلامى در دانشگاه

    مطالعه و بررسى وضع دينى و اعتقادى و گرايشهاى فرهنگى و سياسى در محيط دانشگاه و علل ضعفها و نارسايي ها براى دستيابى ‏به‏ راه ‏حل هاى مناسب

    همكارى با نهادها و مراكز حوزه‏اى و دانشگاهى و پشتيبانى از آنها براى تقويت پيوند حوزه ودانشگاه

    گزينش علمى و عمومى استادان دروس معارف اسلامى و نظارت بر كيفيت ارائه آن دروس وارزيابى عملكرد آنان

    تأييد رئيس پيشنهادى گروه معارف اسلامى قبل از معرفى به رئيس دانشگاه

    توسعه و تعميق آگاهى و علايق اسلامى دانشجويان و دانشگاهيان و تبيين ارزشهاى اسلامى

    ايجاد و گسترش فضاى معنوى و اسلامى در دانشگاهها و رشد فضائل اخلاقى دردانشگاهيان

    رشد بينش سياسى درمحيط دانشگاه

    حمايت و هدايت فكرى تشكلهاى دانشجويى و دانشگاهى

    حاكميت بخشيدن به ارزشهاى اسلامى و انقلابى در سطوح اجرايى و علمى

    مقابله با ترويج عقايد و افكار انحرافى و هجوم فرهنگى و تقويت روح خودباورى واستقلال فكرى

    تقويت پيوند حوزه و دانشگاه